TORBA YASA TASARISINDA ENGELLİLERE AYRIMCILIK

4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesi; “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç özürlü, kamu işyerlerinde ise yüzde dört özürlü ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır” hükmünü taşımaktadır.

Eylül 2009 verilerine göre özel ve kamu işyerlerinde engelli kotası gereğince çalıştırılması gereken kadroların 21.038’i boş bulunmaktadır. İş Kanunu’ndaki kota düzenlemesine uymayan işverenler, çalıştırmadıkları engelli işçiler için idari para cezasına çarptırılmaktadır. Kesilen para cezaları Türkiye İş Kurumu’nda toplanmakta ve engellilerin mesleki rehabilitasyonunda kullanılmaktadır.

Anayasa’nın 10. maddesinde yapılan değişiklik ile, engellilerin eşit bireyler olarak toplumda yer almasını sağlanmasının hedeflendiği, referandum sürecinde hükümet tarafından kamuoyuna ilan edilmiştir. Engelliler Anayasa’daki yeni düzenleme çerçevesinde yasalarda pozitif ayrımcılık düzenlemeleri yapılmasını beklerken Torba Yasa ile İş Kanunu’nda yapılmak istenilen değişiklik engellilerin istihdam alanında yaşadığı ayrımcılığı ve eşitsizliği derinleştirecek niteliktedir.

Kamuoyunda torba yasa olarak anılan yasa tasarısı, İş Kanunu’nun 30. maddesini yeniden düzenlemektedir. Eğer tasarının 64. maddesi tasarıdaki şekliyle yasalaşırsa;

— Engelli bireylerin toplumdan tecrit edilmesi uygulamalarına bir yenisi eklenecek; engelli çalışma kampları ve işçilerin istihdamında bölgesel eşitsizlikler oluşacaktır,

— Engellilerin kazançlarında asgari ücret standart hale gelecektir,

— Engelli çalıştırmamak isteyen işverenler için yeni bir kaçış yolu yaratılacaktır,

— Yasa hükümlerine uymayan işverenlere uygulanacak müeyyideler muğlâk hale gelecektir,

— Hangi iş ve işyerlerinde kısmen veya tamamen özürlü çalıştırılamayacağına ilişkin kararın bir kurul tarafından verilmesindeki yaşanacak problemler öngörülememektedir. Zira bilinmektedir ki Türkiye İstatistik Kurumu tarafından her yıl açlık ve yoksulluk sınırları açıklansa da, asgari ücreti yine de Hükümet belirlemektedir,

— Engelli bireyleri kota yükümlülüğünde çalıştırmayan işverenlerden kesilen para cezaları, engelli bireylerin mesleki eğitimlerinde kullanılmayacaktır. Aksine kesilen para cezaları işverenlere kaynak olarak aktarılacaktır.

Böyle bir düzenlemeye neden ihtiyaç duyulmaktadır ya da ihtiyaç duyan kimlerdir? Birilerine söz mü verilmiştir? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı Yatırım Ortamı İyileştirme Koordinasyon Kurulu’nun yıl içinde sadece işveren kuruluşlarıyla yaptığı toplantıların söz konusu düzenlemeyle ne kadar ilgisi bulunmaktadır?

Bu çerçevede;

Hükümeti tasarının 64. maddesini geri çekmeye ve Türkiye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’ne uygun düzenlemeleri vakit geçirmeden yerine getirmeye,

TBMM’yi engellilerle ilgili yapılacak düzenlemeler konusunda, engellilerin ve engelli sivil toplum örgütlerinin etkin katılımını sağlamaya,

Milletvekillerini Torba Yasa Tasarısının 64. maddesini oy birliği ile reddetmeye,

Çağırıyoruz,

Engelli Hakları Çalışma Grubu

Bildiriye İmza Koyan Sivil Toplum Kuruluşları

Federasyonlar

İşitme Engelliler Federasyonu

Türkiye İşitme Engelliler Milli Federasyonu

Türkiye Körler Federasyonu

Türkiye Ortopedik Özürlüler Federasyonu

Zihinsel Engelliler Federasyonu

Platformlar

Diyarbakır Engelli Platformu

Engelli Kadın İnisiyatifi

Engelli Öğrenci Platformu

Görme Engelli Öğrenciler Platformu

İnsan Hakları Ortak Platformu

Mersin Engelliler Platformu

Otizm Platformu

Sendikalar

Büro Emekçileri Sendikası (Genel Merkez)

Tarımorkamsen Ankara Şubesi

Dernekler

Aktif Gençler Spor Kulübü (Genel Merkez)

Altı Nokta Körler Derneği (Antalya Şube)

Altı Nokta Körler Derneği (Genel Merkez)

Altı Nokta Spor Kulübü

Anadolu Engelliler Birliği Derneği

Ankara Mitat Enç Gören Kalpler Spor Kulübü

Avrasya Şizofreni Derneği

Batıkent Zihinsel Engellileri Koruma Derneği

Birey ve Toplum Ruh Sağlığı Derneği

Buca Engelliler Derneği (Genel Merkez)

Çağdaş Görme Engelliler Derneği

Çağdaş Görmeyenler Derneği

Dünya Şizofreni Derneği

Engelli İnsan Hakları Derneği

Engelli Spor Akademisi Derneği

Engelsiz Erişim Grubu

Engelsiz Hayat Derneği

Engelsiz Sanat Derneği

Engel-Siz Yaşam Derneği (Genel Merkez)

Eskişehir Dolunay Yetişkin Engelliler Derneği

Eskişehir Görmeyenleri ve Göz Sağlığını Koruma Derneği

Eşit Haklar İçin İzleme Derneği

Evrensel Görme Özürlüler Derneği

Genç Engelliler Spor Kulübü

Görme Özürlüler Derneği (Genel Merkez)

HE Engelli Hakları Atölyesi

İnsan Hakları Derneği (Genel Merkez)

İstanbul Engelli Yıldızlar Spor Kulübü

İşitme Engelliler Eğitimine Katkı ve Yardımlaşma Derneği

İşitme Engelliler ve Aileleri Derneği

Körlere Eğitim ve Destek Derneği

Lösemilileri Yaşatma Derneği (Genel Merkez)

Mersin Fiziksel Engelliler Spor Kulübü Derneği

Mersin Ortopedik Engelliler Derneği

MPS LH Derneği

Ortopedik Özürlüler Rehabilitasyon Derneği (Genel Merkez)

Ortopedik Özürlüler Rehabilitasyon Spor Kulübü Derneği

Otistik Çocuklar Dayanışma Derneği

Otistik Çocukları Koruma ve Eğitim Derneği

Özürlüler Vakfı

Ruh Sağlığında İnsan Hakları Girişimi Derneği

Spina Bifida Derneği (Genel Merkez)

Şizofreni Dayanışma Derneği (Genel Merkez)

Şizofreni Dostları Derneği

Şizofreni Gönüllüleri ve Dayanışma Derneği

Toplumsal Haklar ve Araştırmalar Derneği

Tüm Engelliler İçin Engelsiz Bir Dünya Derneği (Genel Merkez)

Türkiye Beyazay Derneği (Genel Merkez)

Türkiye Görme Engelliler Derneği Mersin Şubesi

Türkiye Kas Hastalıkları Derneği (Genel Merkez)

Türkiye Sakatlar Derneği (Genel Merkez)

Uygar Görme Engelliler Derneği

Van Bedensel Engelliler Derneği

Van Engelliler Meclisi

Van İşitme Engelliler ve Aileleri Derneği

Yeditepe Engelliler Spor Kulübü

Yeni Oluşum Bedensel Engelliler Derneği (Genel Merkez)

Zihinsel Yetersiz Çocukları Yetiştirme ve Koruma Vakfı (Genel Merkez)

İsimler alfabetik sıraya göre yazılmıştır.