ÖNSÖZ

 

Özürlülük; gelir düzeyi, statüsü ne olursa olsun toplumun tüm kesimlerini etkileyen bir toplumsal

bir sorun alanıdır. Dünyanın değişik yerlerinde yapılan istatistik çalışmaları her dört aileden bir

tanesinin özürlü bir yakını bulunduğunu göstermektedir. 2002 yılında Başkanlığımızca Türkiye İstatistik

Kurumu’na yaptırılan Türkiye Özürlüler Araştırması sonucuna göre ülkemizin özürlülük oranı

%12.29 olarak tespit edilmiş olup, buna göre 8.5 milyon özürlü vatandaşımız bulunmaktadır.

Başkanlığımızın temel amacı, toplumsal yaşama tam ve eşit katılımların sağlanmasına yönelik

olarak eğitim, sağlık, istihdam, ulaşılabilirlik ve sosyal güvenlik gibi temel sorun alanlarında,

özürlülerin ayrımcılığa maruz kalmadan, fırsat eşitliğinden yararlanan, haklarını kullanabilen kişiler

olmasının sağlanmasıdır.

 

Özürlü vatandaşlarımızın genelde fonksiyonel yetersizliklerinden kaynaklı olarak yaşadıkları

eşitsizliği ortadan kaldırmak; üretken olmalarını sağlayarak istihdamlarını gerçekleştirmek, bağımsızlaşmalarına destek verecek imkânlardan yararlanmalarını temin etmek, bakım hizmetlerinin karşılanmasını sağlamak özürlüler politikamızın bir parçasıdır.

 

Özürlülük alanındaki sorunlar sadece özürlüleri değil tüm toplumu ilgilendiren ve çözümüne

yönelik katılımını gerektiren sorunlar olduğu değerlendirildiğinde, gerek sorunların tespitinde gerekse

de çözümü için ortaya konacak mevzuatın oluşturulmasında toplumun tüm kesimlerinin katılımı

ile ortak aklın ürünü çözümler oluşturulması önemli olduğu gibi, oluşturulan çözümlerin optimum

düzeyde uygulanması için de toplumsal tutumlar ve katılım oldukça önemlidir.

 

Olumsuz tutumlar, özürlülerin toplumla bütünleşmelerinde görünmez engellerdir. Özürlülere

yönelik olumsuz duygu, düşünce, tutumlar ve ön yargılar nedeni ile özürlülerin toplumdan dışlanmaları,

özürlülerin toplumun üretken, bağımsız ve onurlu bireyler olarak toplum içinde yer almalarını

engellemektedir.

 

Özürlülere yönelik olumsuz tutumlar, önyargılar, ayrımcılık ve bunların sonuçları hakkında birey

ve toplum düzeyinde farkındalık geliştirilmesi gerekmektedir. Oysa insanlar çoğu zaman özürlülük

ve özürlüler hakkında doğru bilgilere sahip olmadıkları gibi, özürlülere yönelik tutumlarının olumsuz

ve zarar verici olduğunun farkında bile değillerdir.

 

Özürlülerin toplumda tam ve etkin yer alabilmeleri için özürlülere yönelik tutumların olumlu

yönde değiştirilmesi gerekir. Toplum tüm bireyleri, kurum ve kuruluşları ile özürlülere ilişkin tutumlarını,

davranışlarını ve eğilimlerini gözden geçirmeli ve gereken düzenlemeleri yapmalıdır. Bunun

sağlanabilmesi için öncelikle toplumun her kesiminin tutumunun bilinmesine ihtiyaç vardır.

 

Bu amaç doğrultusunda “Toplum Özürlülüğü Nasıl Anlıyor” araştırma projesi geliştirilmiştir.

Bu proje ile toplumdaki bireylerin özürlüleri nasıl tanımladıkları, hangi durumları özürlülük olarak

kabul ettikleri, aile akraba ve tanıdıklarında özürlü kişilerin olup olmadığı, çeşitli sosyal bağlamlar

için hangi özür grubundan olan kişileri tercih ettikleri, özürlülerin bağımsız yaşamları ve yeterlilikleri

konusundaki düşünceleri, özürlülerin eğitimi, özürlülere sağlanan hak ve hizmetler konusundaki bilgi

düzeyleri, özürlülere yönelik toplumsal önyargılar konusundaki düşünceleri, özürlülerin toplumsal

yaşamda karşılaştıkları güçlükler konusundaki farkındalık düzeyleri ve özürlülere yönelik tutumları

belirlenmiştir .

 

İlgili tüm kesimlere temel bir kaynak teşkil edecek bu araştırmanın faydalı olmasını diler, araştırma

projesinde koordinatör ve danışman olarak yer alan akademisyenlere, proje ekibinde görev

alan ve destek olan tüm kurum çalışanlarına ve araştırma firmasına teşekkür ederim.

 

Abdullah GÜVEN

Başkan

 

Araştırmanın bütününe ulaşmak için tıklayınız