Bu fotoğraf, gerçek engelin toplumun kafasında olduğunun göstergesi... Bu karede göremeyen, konuşamayan, kolu, ayağı olmayan insanlar var. Ama kalplerinin güzelliği bir çok sözde sağlam insandan daha sağlam. Engellerini de o yüzden göremiyorsunuz!Maalesef bu yazıya da kişisel hikayemle başlıyorum. Bu kez zorunlu bir nedenle… Çünkü konu İzmit'te faaliyet gösteren ve çalışanlarının 105'i engelli olan Bizimköy Engelliler Üretim Tesisi ve ben de iki adet işitme engelli kardeşi olan biriyim. Kız kardeşim Marmara Üniversitesi Takı Tasarım Bölümü'nü bitirdi, bir dizi sanat, meslek serfitikası aldı. Resim ve tasarım konusunda benden beş kat daha iyi. Ama işsiz. Çünkü kardeşim gibi binlerce özürlü için İş ve İşçi Bulma Kurumu'ndan kendilerine yollanan düzinelerce 'iş görüşmesi için davet mektubu' hiçbir şey ifade etmiyor. Hemen hepsi o sonuçsuz davetlerden bıkmış yorulmuş durumda… Hele ki kardeşim gibi hem başörtülü, hem engelliyseniz, üniversite mezunu olacak kadar çalışmış çabalamış, azim ve irade göstermiş olmanızın hiçbir anlamı yok. Diğer kardeşim henüz lisede ve dolayısıyla ilerde başına gelecekleri bilmiyor. Bir de madalyonun diğer yüzü var… Ben bir gazeteci olarak kardeşimin elinden tutamıyorsam çevresi, başvuracak kapısı olmayanlar ne yapsın?

BEATRİC'İN GÜZELLİĞİ

Kocaeli'nde sadece engellilerin çalıştığı bir fabrikanın olduğunu duyunca, işte bu gazla yola çıktım. Sicim gibi yağmurun yağdığı bir günde tesise ulaştık. Fabrika dendiğine bakmayın, devasa bir çiftlik burası… Kapısında Bizimköy Engelliler Üretim Tesisi yazıyor. Fabrikanın patronu ise millet. Çünkü Bizimköy, hikayesi ilginç bir vakıf kuruluşu… Tam 72 dönüm arazı üzerine kurulu tesisin arsasını 1948'de engelli kızıyla Türkiye'ye gelip yerleşen Avusturyalı Beatric Burningen Türk Anneler Derneği'ne bağışlamış ama bir şartla… 'Engellilerin hizmetine kullanılacak.' Projenin fikir babası olan, Sabancı Holding Dış Yatırımlar Sorumluluğu'ndan emekli Adem Bağdatlı başta olmak üzere Kocaeli Valiliği, Büyükşehir Belediyesi ve dernek, Beatric'in vasiyetine uyup el ele vermiş, fabrikayı hayata geçirmiş. Bizimköy'de engelli olarak çalışabilmenin bazı koşulları var. Örneğin bir ayağınızın ya da bir elinizin tutuyor olması, gözlerinizin ve kulaklarınızın iletişimi sağlayacak kadar görmesi, duyması gerekiyor. İşe alımlar ise yine İŞKUR üzerinden yapılıyor.


İLK 10 FİRMA ARASINDA

Bizimköy'de neler üretilmiyor ki… En başta sevgi, saygı, dayanışma üretilip engellilerin ailesine dağılıyor. Bizimköy'ün asıl uğraşı, iş elbiseleri üretimi… Yaklaşık 70 firmaya iş yapan Bizimköy'ün müşterileri arasında Nuh Çimento, Brisa gibi bir çok önemli firma bulunuyor. Hem yaz hem kış iş elbiseleri üretip fabrikaların personel giyimi ihtiyacını karşılıyor. Genel Müdür Adem Bey, Türkiye'de iş elbiseleri üreten ilk 10 firma arasında olduklarını söylüyor. Yani öylesine bir iş yapılmıyor. Gayet ciddi ve kaliteli üretim yaptıkları için müşteri portföylerini sürekli geliştiriyorlar. Engellilerin istihdamı konusunda elinden gelen çabayı gösteren Bağdatlı, engelliler söz konusu olunca herkesin duygusal bir iki laf ettiğini ama arkasını getirmediğini söylüyor. Engelli çalıştırması gereken bir çok kuruluşun istihdamdan 'işimize yaramaz' diyerek uzak durduğunu anlatan Bağdatlı, Bizimköy'de sadece engelliler çalışmasına rağmen sağlam personelin çalıştığı bir çok fabrikayla yarıştıklarına dikkat çekiyor. Bağdatlı “Yeter ki doğru iş bulunsun ve iş konusunda eğitim verilsin.” diyor.


DİKİLİ CEVİZ AĞAÇLARI DA VAR

2006'da Avrupa'da yılın sivil toplum örgütü seçilen Bizimköy'de iş elbiseleri dışında eti ve tüyünden faydalanılan Angora ve Yeni Zelanda tavşanı yetiştiriciliği, mantar üretimi, seracılık, açık alan sebze meyve yetiştiriciliği faaliyetleri de yapılıyor. 72 dönümlük arazide 450 ceviz ağacı, ve 800 bodur elma ağacı var. Bu meyveler satılıp değerlendiriliyor. Ortada bir sivil toplum kuruluşu olunca bir çok deneyimli isim gelip bildiği bir konuda danışmanlık yapıyor. Mantar yetiştirmeyi böyle öğrenmişler. Bugün ciddi oranda üretim yapıyorlar. Bizimköy bir ticaret mantığıyla yönetilmiyor. Maksat 105 engellinin evine ekmek götürmesi... Çalışanlar İzmit Merkez'den Karamürsel'den ve Yarımca'dan Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin sağladığı otobüslerle sağlanıyor. Haftada beş gün çalışan ve hafta sonu izin yapan tatil personel, ortalama 500-700 civarında maaş alıyor.


HEPİMİZ ENGELLİYİZ

Personelin engelli olma serüveni, herkesin bi gün engelli olabileceğini açık açık söylüyor. Ersin lisede okurken kaza geçirmiş, simit satmış, şimdi Bizimköy'de... Henüz 23 yaşındaki Ahmet 3 yaşındayken yanlış iğne sonucu ayaklarından olmuş. Engeli nedeniyle başka bir yerde iş bulamamış. Nurhan 1.5 yaşındayken menenjit geçirmiş ve bugün protez bacakla yürüyebiliyor. Genel Müdür Adem Bey, Nurhan'ın 'ya işsiz kalırsam' korkusu nedeniyle servisten indikten sonra arkadaşlarının yardımı olmadan evine çıkamadığını uzun süre kendilerinden gizlediğini anlatıyor. Fabrika yönetimi bunu öğrenince Nurhan'ın merdivenleri çıkabilmesini sağlayan bir elektrikli cihaz hediye etmiş kendisine... Özetle Bizimköy'de ismini yazamadığımız ve her biri bambaşka hikayelere sahip tam 105 insan yaşıyor, haberiniz olsun...


Fabrikada tanışıp evlendiler


Hasan ve Yıldız, Bizimköy'de tanışıp evlenmişler. Yıldız Hanım'ın her hangi bir engeli yok. Sağlam kontenjanından girmiş ve Hasan Bey'i kandırmış. Hasan Sülük'ün karaciğer ve kalbi ağır işte çalışmaya engel ama sevmeye değilmiş! Yıldız Hanım Bizimköy için 'Bayanların en rahat çalışabileceği ortam.” diyor.


1700 tavşan iki engelliye emanet


Bizimköy'de tavşanlardan sorumlu olan Enver Bülbül işitme engelli, Barboros Yükselen ise epilepsi hastası.. Ama iki yıldır birlikte 1700 civarında tavşanın bakımını yapıyorlar. Yeni Zelanda ve Angora tavşanlarının hem eti hem tüyleri değerlendiriliyor. Sıfır kolestrollü tavşan eti yeni yeni tüketilmeye başlanmış...