01.12.2009/32

ENGELLİ HEKİMLER

TSD Genel Başkanı Şükrü BOYRAZ’ın Haber Türk gazetesinin engelli hekimler ile ilgili sorularına verdiği yanıtlar:

1.        Engelli kişilerin doktor olmaları konusunda mevzuat ne diyor?
Türkiye’de engelli kişilerin tıp doktoru olmaları konusunda belirli bir hukuksal düzenleme bizim bilebildiğimiz kadarıyla bulunmamaktadır.

Tıp fakültelerine girişte, öğrencilik sürecinde ve fiilen hekimlik hizmeti aşamasına kadar olan bölümlerde engelli kişiler için ayrı bir düzenleme yapılmamıştır.

2.        Fiziksel engeli olan kişi cerrah  veya başka bir alanda uzman olabiliyor mu?
Hekimlerin tıpta uzmanlık sınavına girişlerinde de bir engel yoktur. Herkes kadar engelli kişiler de uzmanlık sınavlarına girebilir, başarılı olmaları halinde eğitim ve öğretimlerine devam edebilirler.

Konuya uzmanlık alanıyla sınırlı bakarsak, uygulamada, elemeler sözlü sınavlarda gerçekleştirilmektedir.

Sınav heyeti, bir anlamda kişinin ilgili uzmanlık dalı için sağlık yönünden de durumunu gözeterek karar verebilmektedir.

Örneğin bir elinin işlevini tümüyle kaybetmiş, yaşamını protezle sürdürmek zorunda kalan bir hekimin nasıl cerrahlık yapabileceği konusu çok tartışmalıdır. Buna en başta hekimin kendisi karar vermekte zorlanacaktır. Sonuçta hekim, elinde başka bir insanın canını tutmaktadır.

Yine zihinsel olarak sorunları bulunan bir hekimin, hastalığımızı ne kadar teşhis ettiği, önerdiği tedavinin ne kadar sağlığımıza etki edeceğini bilememek hem hasta, hem de o hekimden sorumlu olan yöneticiler bakımından sorun yaratan bir durum olacaktır.

Öte yandan görme yetisini tümüyle yitiren bir kişinin tam anlamıyla teşhis için ne kadar yeterli kalacağı da tartışmalı bir alandır.

3.        Bu ayrım neye göre yapılıyor?
Ana hatlarıyla belirtmek gerekirse, genel bir kural bulunmadığından karşılaşılan olaylara ve kişinin engel türü ve derecesine göre kararlar alınmaktadır.

Örneğin, eğitimini tamamlayıp tam mesleğini yapmaya başlayacakken görme yetisini tümüyle yitiren bir hekim için Derneğimiz tarafından bazı girişimler yapılmıştır.

Konu Türk Tabipleri Birliği’ne aktarılmış ve Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Yüksek Sağlık Şurası’na taşınması sağlanmıştır.

Şura her iki gözünde görme yetisini kaybeden bir kişinin aktif hekimliği icra edemeyeceği görüşüne varmıştır.

Bedensel engelli olmak belki birçok uzmanlık alanı için sorun oluşturmayabilir. Ancak zihinsel engelli olmak başlı başına zor bir durum ortaya çıkarabilmektedir.

Yukarıda belirtmiş olduğumuz Yüksek Sağlık Şurası kararını incelediğimizde ayrımın yeterlilik noktasında yapıldığını, kararın buna göre oluşturulduğunu görmekteyiz.

4.        Siz Türkiye Sakatlar Derneği olarak bu durumda engelli aleyhine yanlışlar veya düzeltilmesi gereken noktalar görüyor musunuz? Bu konuyla ilgili olarak hangi noktalara dikkat çekmek istiyorsunuz?

Görüleceği üzere konuyu tek yönlü bir bakış açısıyla çözümlemeye kalkışmak, bir kişinin hakkını savunurken kendimiz dahil bir başkasının hakkının ihlali sonucu doğurabilir.

Bu nedenle engelli kişilerin teşhis, tedavi gibi alanlarda bilgi ve deneyimlerini yeterli düzeyde uygulamaya koyabilmeleri önem kazanmaktadır. Bu konuda en iyi kararı verebilecek olanlar da yine hekimlerin kendileri olacaktır.

Ancak engelli hekimlerin günü birlik ve belki de o anki hislerle verilmiş kararların bir kurbanı haline getirilmemesi de gerekmektedir.

Konu toplumun sağlığını da etkileyebileceğinden hassas bir terazide değerlendirilmek zorundadır. Bu değerlendirmenin ise herkesin gönül rahatlığıyla kabul edebileceği objektif kriterler içinde yapılması akla en yakın çözüm olarak görülmektedir.

Sorundaki örnekten yola çıkarak, sol elini kullanan bir cerrah, sağ eli protez olduğu için mesleğini neden yerine getirmesin? Ya da mesleğini kimsenin can güvenliğini, sağlığını tehdit etmeyecek şekilde yapabilmesi için yeter koşullar nedir bu tanımlanmalıdır.

Objektif ölçütlerle belirlenmiş bir hukuksal düzenlemenin bulunmaması, doğal olarak, dönemsel kanaatlerle kararların oluşmasına bu da bir tarafı koruma adına yine bir başkasının hakkının ihlal edilmesine yol açabilir.