Bağış ve yardımların vergiden düşülmesi

Gelir vergisi mükellefleri:

Gelir vergisi mükellefleri, kamu yararına çalışan derneklere makbuz karşılığı yapacakları bağışları yıllık gelir vergisi beyannamesinde bildirecekleri gelirden indirebilirler (GVK md-89).

Yıllık bağış tutarının indirilebilecek kısmı, beyan edilecek gelirin % 5’ini (kalkınmada öncelikli yöreler için % 10’unu) aşamaz.

Örneğin gelir vergisi beyannamesinde 100.000 TL gelir varsa ve 10.000 TL Türkiye Sakatlar Derneği’ne bağış yapılmışsa, bağışın sadece (100.000 x 0,05) 5.000 TL’lik kısmı beyan edilen gelirden düşülecek ve 95.000 TL gelir olarak beyan edilecek.

Kurumlar vergisi mükellefleri:

Kurumlar vergisi mükellefleri de Türkiye Sakatlar Derneği’ne yaptıkları bağışları kurum kazancından düşebilirler. Yine yapılan bağış ve yardımların toplamının o yıla ait kurum kazancının % 5’ine kadar olan kısmı indirilebilirler (KVK md-10).

İndirilebilecek bağış ve yardım tutarının tespitinde esas alınan kurum kazancı, zarar mahsubu dahil giderler ile iştirak kazançları istisnası düşüldükten sonra, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki tutardır.

Yani kurumlar (Ticari bilanço kârı - (iştirak kazançları istisnası + geçmiş yıl zararları) formülü ile hesaplayacakları kazanç tutarının %5’ini hesaplayacaklar ve bu bağış tutarının buna isabet eden kısmını indirim konusu yapacaklardır. Bağış ve yardımın matrahtan indirilmesi için; makbuz karşılığı olması, karşılıksız yapılması, sadece ilgili dönem kazancından indirilmesi ve beyannamede ayrıca gösterilmesi gereklidir.

Bağışların vergiden düşülmesi için nakden yapılması şart değildir. Bağış ve yardımların nakden yapılmaması halinde, bağışlanan veya yardımın konusunu oluşturan mal veya hakkın maliyet bedeli veya kayıtlı değeri, bu değer mevcut değilse Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre takdir komisyonlarınca tespit edilecek değeri esas alınacak ve belirlenen tutar gene bildirilen kazançtan düşülebilmektedir.

Gıda bankacılığı uygulaması

Gelir Vergisi Yasası’nın 40. Maddesiyle yoksullara yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan derneklere, Maliye Bakanlığınca belirlenen yöntem ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedelleri safi kazancın tespitinde gider olarak indirilebilmektedir.

Bağışı yapacak olanlar;

İndirime esas olan bağışlarını, bağışa konu mal bedeli Vergi Usul Kanunu’nun 232 inci maddesinde belirtilen fatura düzenleme sınırının altında kalsa dahi mutlaka fatura ile belgelendirilecek ve ayrıca taşıma için sevk irsaliyesi düzenlenecektir.

Bağışlanan mala ilişkin bilgileri eksiksiz olarak içerecek fatura, bağış yapılan dernek adına düzenlenecektir. Mal bedeli olarak faturada, bağışa konu malın maliyet bedeli (yüklenilen katma değer vergisi hariç) yazılı olacaktır.

Faturada “İhtiyaç sahiplerine yardım şartıyla bağışlandığından KDV hesaplanmamıştır.” ibaresinin yer alması zorunludur.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 89 uncu maddesinde yapılan düzenleme çerçevesinde, yıllık beyannamede yer alacak gelir vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılacak işlemlerde bağışı yapan tarafından bir belge düzenlenmesine gerek bulunmamakta olup, varsa bağış yapılan malın edinimine ilişkin belgelerin saklanması zorunludur.

TSD’nin yapacakları;

Türkiye Sakatlar Derneği, dernekler mevzuatlarının öngördüğü belgeleri Ayni Bağış Alındı Belgesi düzenleyecek ve bağış yapanlara bir örneğini vereceklerdir.

Ticari faaliyetle uğraşanlarca düzenlenen faturalar TSD tarafından muhafaza edilecektir.

Dikkat edilmesi gereken kurallar:

1- Bağışı kabul edecek dernek veya vakfın tüzüğünde veya senedinde ihtiyacı bulunanlara gıda, temizlik, giyecek ve yakacak gıda yardımı yapabilmesine ilişkin hükümlerin bulunması gerekmektedir. Türkiye Sakatlar Derneği Tüzüğünün 3/p Maddesi bu hükmü içermektedir. Bağış yapacak olanlar tüzüğümüzün fotokopisi almalıdır. 

2- Yapılacak yardımın ayni yardım olması gerekmektedir. 

3- Yapılacak yardımın tutarı ne olursa olsun fatura mutlaka düzenlenmeli ve faturanın açıklama kısmına “ihtiyaç sahiplerine yardım şartıyla bağışlandığından KDV hesaplanmamıştır” yazılmalıdır. 

4- İlgili mevzuat gereğince ayni yapılan yardımlar için bağışı yapana, Ayni Bağış Alındı Belgesi düzenlenerek bir kopyası verilecektir.  

5- Yapılan ayni yardım KDV Kanunu’nun 17. Mmaddesindeki istisna hükümlerine girdiğinden yüklenilen KDV indirim konusu mümkün olmayacağından gider olarak dikkate alınması gerekmektedir.